Nöbetçi Eczaneler
Yapay Zekâ Destekli Yazılım Geliştirildi
Hitit Üniversitesi’nde farklı alanlardan akademisyenler bir araya geldi. Yapay zekâ destekli bir yazılım geliştirdiler. Bu yazılım öksürük sesinden altı hastalığı ve sağlıklı öksürüğü yüksek başarıyla ayırt edebiliyor.
Ekip, öksürük seslerini matematiksel verilere ve görsellere dönüştürerek analiz ediyor. Bir yılı aşkın süredir süren çalışmalarda 75 kişiden alınan öksürük sesleri kullanıldı. Derin öğrenme yöntemleriyle KOAH, astım, bronşit, üst solunum yolu enfeksiyonları, zatürre ve reflü gibi hastalıkların ses özellikleri modele öğretildi.
TÜBİTAK Desteğiyle Yeni Hedefler
Proje TÜBİTAK tarafından desteklenmeye değer bulundu. Pilot uygulamada yazılım yüzde 91 başarı oranına ulaştı. Amaç, gelişmiş ekipman desteğiyle bu oranı yüzde 95’in üzerine çıkarmak.
Hitit Üniversitesi Biyoistatistik Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Emre Demir, çalışmanın detaylarını paylaştı. “Her hastadan üç ayrı ses kaydedeceğiz. Her hastalık grubundan en az 100 ses toplamayı planlıyoruz. Böylece 2 binin üzerinde ses verisi ve yaklaşık 5 bin parametreye ulaşacağız,” dedi.
Demir ayrıca mobil uygulama planlarına da değindi. “Son aşamada cep telefonuyla kaydedilen öksürük sesiyle doğrudan tanı alabileceksiniz. Nihai hedefimiz yüzde 95 başarı oranına sahip bir model geliştirmek,” diye konuştu.
Daha Hızlı ve Kolay Tanı
Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı’ndan Dr. Öğr. Üyesi Büşra Durak, öksürüğün en sık başvuru nedenlerinden biri olduğunu hatırlattı. Ayrıca, öksürük tipinin önemli ipuçları verdiğini belirtti.
“Kuru öksürük astım, reflü gibi hastalıkları düşündürür. Balgamlı öksürükte KOAH, bronşit, zatürre gibi hastalıklar akla gelir. Bu hastalıkların tanısı için pek çok tetkik gerekiyor. Bu hem hastalar için yorucu hem de sağlık sistemi için maliyetli. Ses analiziyle çok daha hızlı ve kolay tanı koyabileceğiz,” dedi.
Sağlık Sistemine Katkı
Gastroenteroloji Kliniği’nden Uzman Dr. İbrahim Durak da projeye olan heyecanını dile getirdi. Reflünün kronik öksürüğün üçüncü en yaygın nedeni olduğunu vurguladı.
“Reflü tanısında endoskopi veya PH metre gibi işlemler yapmamız gerekiyor. Öksürük sesinden tanı koymak büyük kolaylık sağlayacak. Bu sistem hem hastalar için hem de sağlık sistemi için önemli bir yükü azaltacak,” diye konuştu.